Uygun Dil
Sakatlık Nedir?
Sakatlığın birçok çeşidi ve derecesi vardır; görünür veya gizli; geçici, kalıcı veya öngörülemez; bilişsel, gelişimsel veya daha birçoğu.
Some groups find the following definition helpful. The International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), defines disability as the outcome of the interaction between a person with an impairment and the environmental and attitudinal barriers one may face.
In search of human understanding, there has been a social and medical tendency to normalize the body and mind based on socially constructed assumptions. For example, the medical model of disability assumes the body should be an able body, and any forms of abnormality are in need of rehabilitation. Disability activists struggle with defining disability because it has a personal definition relative to context, place, and time. Moreover, what disables a person are social attitudes and physical barriers.
Do you feel that you have a disability? How we think about ourselves often affects how others see us. 'Disability' can also be defined in terms of whether or not you meet the qualifications for certain programs, services, supports or assistance in your workplace, city and country. Depending on where you live, certain disabilities may not be viewed as legitimate and credible for support and assistance. This raises the following questions such as who determines what is legitimate. Who determines what is credible?
Spesifik sakatlık örnekleri:
- Körlük ve görsel bozukluklar
- sağırlık ve duyma bozuklukları
- Öğrenme bozuklukları
- Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
- Zeka hastalıkları
- Gizli bozukluklar ( kanser, epilepsi,diyabet, akciğer hastalıkları, kalp hastalıkları, AIDS'in ilk aşamaları, anemi, hemofili ve diğerleri)
- Gelişimsel ozukluklar (Down Sendromu, Cerebral Palsy, otism ve diğerleri)
- Hareket bozuklukları
- Edinilmiş beyin yaralanmaları
Dil
Sakat olmayan insanların yıldırılmış hissetmeleri oldukça yaygındır. Birçok insan sakat insanlara ve sakatlıkla ilgili konulara uygun bir şekilde nasıl hitap edeceğini bilmez. Ancak, dil dünyayı ve çevremizdeki insanları nasıl algıladığımızı şekillendirir. Dilin güçlendirme ve baskı uygulama gücü vardır. Sakatlığı tartışırken uygun dilin kullanılması zorunludur çünkü insan kolaylıkla sakat insanları nesnelleştirebilir veya saygısızlık gösterebilir.
Peki,uygun dil nedir? İlk adım dilin yapısından haberdar olmaktır. Mesela, bir cümle 'sakatlık' kelimesinden önce 'insan' kelimesini içermelidir. Bunun sebebi, o insanın tamamen sakatlığı ile tanımlanması değil, sakatlığın o insanın sadecec bir parçası olmasındandır. Sakatlığın insandan önce geldiğini söyleyerek, insan kolaylıkla bireyi farkında olmadan nesnelleştirir ve damgalar
Burada ilk insan terminolojisine ait birkaç örnek
- Olumlu deyim:
- Özürlü bir insan
- Olumsuz deyim:
- Sakat, engelli, kötürüm bir özürden muzdariptir.
- Olumlu deyim:
- Sağır bir insan duyma özrü olan bir insandır.
- Olumsuz deyim:
- Sağırlar; sağır ve dilsizler; bir duyma kaybından muzdariptir.
- Olumlu deyim:
- akıl hastası insan
- Olumsuz deyim:
- Çolgın; psikopat;deli
- Olumlu deyim:
- Tekerlekli sandalye kullanan bir insan
- Olumsuz deyim:
- Tekerlekli sandalye ile kısıtlanmış; tekerlekli sandalye bağımlısı
İpuçları
Avoid sensationalizing a disability by adding dramatic adjectives such as: "afflicted with," "suffers from" or "crippled with." These expressions are considered offensive and inaccurate to persons with disabilities.
Source: "Speaking with Awareness" (PDF) from Access and Opportunities: A Guide to Disability Awareness, VSA arts